: 07/05/2011
| links
|
| downloads
| forum
-
-
-
(,,)
(,,)
Forum
Links
&
Club -
!
Sitemap
 
Bookmark and Share


 
07/05/2011

 

Ομιλα Στφανου Πατκη στην εκδλωση που οργνωσε το ΕΚΕΒΙ στις 07/05/2011 στο πλασιο της Διεθνος κθεσης στη Θεσσαλονκη με θμα: «Τι μπορε ακμη να αλλξει στην εκπαδευση: προτσεις και ιδες». (*)
 
 
Ορισμο
 
   Ξεκινντας την ομιλα αυτ, θεωρ σκπιμο να θσω το θμα: «Ποιοι εναι οι σκοπο της παιδεας και της εκπαδευσης;».
   Η εκπαδευση (αυτ που παρακολουθε τον μαθητ απ την προσχολικ ηλικα μχρι να τελεισει και το λκειο) και η παιδεα γενικτερα βοηθον τον νθρωπο να βρει τον εαυτ του, να ανακαλψει τον κσμο γρω του, να ενσωματωθε ομαλ στο κοινωνικ σνολο και να αποτελσει να δημιουργικ στοιχεο αυτο του συνλου, να αποκτσει τις βασικς γνσεις που του χρειζονται, αλλ συγχρνως να γνωρσει τον τρπο να μαθανει και να αναπτσσει τις ικαντητς του. Μσα
στην λη αυτ διαδικασα εντσσεται και η απαρατητη προετοιμασα του μαθητ
προκειμνου να αποκτσει να επγγελμα.
    Στο τελευταο σημεο πρπει να σταθ για λγο. Η αριστερ κριτικ συχν κατηγορε την κυβρνηση και το κατεστημνο τι με την πολιτικ της στην παιδεα εξυπηρετε τις ανγκες του κεφαλαου αγνοντας τους λλους βασικος στχους της παιδεας. Συντσσομαι με αυτ την ποψη στον βαθμ που μας υπενθυμζει τι η παιδεα δεν χει μοναδικ σκοπ να εφοδισει το παιδ με να εισιτριο εισαγωγς σε κποιο πανεπιστμιο με τη δυναττητα για κποια επαγγελματικ αποκατσταση. μως απ την λλη μερι δεν πρπει να αγνοομε τι ο μαθητς θα πρπει να αποκτσει να επγγελμα και τι σε να καλ οργανωμνο κοινωνικ σνολο θα πρπει επσης να γνεται προσπθεια να διαπιστωθον οι ιδιατερες ανγκες και ελλεψεις στην κατανομ των επαγγελμτων. Αυτ θα μας οδηγσει αναγκαστικ στη σχετικ ενημρωση των μαθητν και των γονων τους, αλλ και σε μια ανλογη διαμρφωση του περιεχομνου των σπουδν, στε οι μαθητς και να παρνουν στο σχολεο τις απαρατητες βασικς γνσεις και ανλογα με τις κλσεις τους και με τις ανγκες στις οποες αναφερθκαμε προηγουμνως να προσανατολζονται σε κποιο επγγελμα.
 
   Εναι σαφς απ τα παραπνω τι η παιδεα και η εκπαδευση εναι στεν δεμνες με την λη κοινωνα. Και εναι σαφς τι η παιδεα και η εκπαδευση μπορον να λειτουργσουν σωστ μνο στο πλασιο μιας καλ οργανωμνης και υγιος κοινωνας. Αλλ και το αντστροφο, δεν μπορε να υπρξει στρεο κοινωνικ σνολο χωρς την αντστοιχη παιδεα.
 
    Πρπει να κνουμε να λμα στο σημεο αυτ και να φανταστομε τι κατ κποιο τρπο λη η κοινωνα εναι να απραντο σχολεο, στο οποο λοι εμαστε διδσκοντες και διδασκμενοι.
    Και επειδ υπρχουν πολλς φορς αντιγνωμες ανμεσα στους ανθρπους για τον σκοπ και το περιεχμενο της παιδεας, καταλαβανουμε γιατ εναι απαρατητος νας συνεχς και πραγματικς διλογος, αλλ και ενημρωση λων μας γρω απ τα θματα αυτ. Δεν εννο ββαια τους συνθεις, πομπωδς παρουσιαζμενους, διαλγους με τις επιτροπς σοφν και τα παρμοια, αλλ την ουσιαστικ καθημεριν μριμνα που πρπει να δεχνουμε στην πρξη λοι μας, με τις προσπθειες, τους προβληματισμος, τη δοκιμ νων μεθδων, την ειλικριν ανταλλαγ απψεων.
  
 
Η κατσταση της εκπαδευσης σμερα στη χρα μας
 
   Στο πλασιο των παραπνω παραδοχν πρπει να θσουμε το ερτημα: «Ποια εναι τα σημεριν προβλματα που παρουσιζει η ελληνικ παιδεα και εκπαδευση;».
   Προσωπικ θεωρ τι η παθογνεια της σημερινς ελληνικς κοινωνας αντικατοπτρζεται στην παιδεα με πολλ χαρακτηριστικ. Πργματι, διαπιστνεται απ τη μια μερι ο συγκεντρωτισμς και η θρησκευτικ προσλωση σε αυθεντες και απ την λλη η τση που χουμε λοι μας να περιμνουμε τα πντα απ το κρτος και γενικτερα απ τη διοκηση. Ας προσθσουμε το γεγονς τι μεμψιμοιρομε συνχεια, πιστεουμε τι τποτα το καλτερο δεν μπορε να γνει στη χρα μας, καταλγοντας να αγνοομε τα υγι και δυναμικ στοιχεα αυτο του τπου.
  Ο συγκεντρωτισμς εκδηλνεται με ναν κεντρικ μηχανισμ, ετε αυτς λγεται Υπουργεο Παιδεας ετε Παιδαγωγικ Ινστιτοτο ετε πως αλλις το συναντμε, ναν μηχανισμ που καθορζει με απλυτη λεπτομρεια κθε κνηση του μαθητ, του εκπαιδευτικο, ποια μθοδο θα ακολουθσει η διδασκαλα, ποια βιβλα θα χρησιμοποιηθον, σε ποια απλυτα συγκεκριμνη λη θα εξεταστον οι μαθητς της γ λυκεου για να εισλθουν στις αντατες σχολς. Θλετε να μικρ δεγμα; Υπρχει απ χρνια εγκκλιος του Υπουργεου Παιδεας που απαγορεει στον εκπαιδευτικ να συστσει στους μαθητς του κποια βιβλα για διβασμα, κτι που δεχνει δηλαδ τι η πολιτεα δεν εμπιστεεται τον εκπαιδευτικ για το εντελς αυτονητο. Μαθανω τι τελευταα η σημεριν ηγεσα του Υπουργεου Παιδεας στειλε μια ερμηνευτικ εγκκλιο με την οποα αμβλνει και καταργε την απαγρευση αυτ. Αν αυτ αληθεει, πρπει να χαιρετσουμε αυτν την απφαση ως να βμα προδου.
  
 Το σχολικ βιβλο στο πλασιο του πνεματος του συγκεντρωτισμο
 
    Μια βασικ μως κφραση αυτο του συγκεντρωτισμο εναι το σχολικ βιβλο στην ελληνικ εκπαδευση. Η χρα μας χει μια θλιβερ πρωτοτυπα στο θμα αυτ σε σχση με λον τον υπλοιπο ανεπτυγμνο κσμο: σε λα τα σχολεα της χρας λοι οι μαθητς για το διο γνωστικ αντικεμενο (π.χ. για τη γλσσα της πμπτης δημοτικο) χρησιμοποιον το διο βιβλο. Μχρι πρτινος τα βιβλα αυτ γρφονταν κατ’ ανθεση απ συγγραφες που επλεγε το κρτος, παρμεναν τα δια για δεκαετες ολκληρες χωρς καμι προσπθεια διορθσεως λαθν, χωρς ανανωση. Τα τελευταα χρνια γινε μια μικρ προδος απ την ποψη τι η συγγραφ των σχολικν βιβλων ανατθεται σε κποιους συγγραφες κατπιν διαγωνισμο, αλλ πντοτε κτω απ τον αυστηρ λεγχο των κρατικν υπηρεσιν και με διαδικασες που γεννον πολλ ερωτηματικ.
 
  Αυτ το σστημα δημιουργε ναν ασφυκτικ λεγχο της λης διαδικασας παραγωγς και διακνησης των εκπαιδευτικν βιβλων απ το κρτος:
-         καλλιεργε τη λατρεα του μοναδικο σχολικο βιβλου. Το βιβλο αυτ πολλς φορς το αποστηθζει ο μαθητς. Αν χει λθη, αν εναι ξεπερασμνο επιστημονικ ιστορικ δεν χει σημασα. ,τι γρφεται σ’ αυτ εναι σωστ. Στις πανελλαδικς εξετσεις ο διορθωτς καθηγητς το χει ανοιχτ δπλα του για να ελγξει αν ο μαθητς το ακολουθε κατ γρμμα.
-         καθς το βιβλο αυτ εναι μοναδικ σε λη την επικρτεια, δεν λαμβνει υπψη τις ιδιαιτερτητες κθε σχολεου (γεωγραφικς, κοινωνικς, πολιτισμικς, οικονομικς), δεν λαμβνει υπψη τις διαφορετικς αντιλψεις το διαφορετικ χαρακτρα κθε εκπαιδευτικο, ακμα και τις συγκεκριμνες ανγκες μιας συγκεκριμνης σχολικς τξης. Ας σκεφτομε την περπτωση των σχολεων –και εναι πολλ στη χρα μας– που χουν μεικτς τξεις, με παιδι μεταναστν και ελληνπουλα. Δεν εναι λογικ να δεχτομε τι για τις περιπτσεις αυτς χρειζονται ειδικ βιβλα, μια που το σχολεο χει να αντιμετωπσει παιδι με διαφορετικ μητρικ γλσσα, με μια νοοτροπα που χρωματζεται απ διαφορετικ πολιτισμικ στοιχεα;
-         το σστημα αυτ αποκλεει τον ανταγωνισμ παρεμποδζοντας τσι και την νοδο της ποιτητας και την κατθεση εναλλακτικν εκπαιδευτικν και επιστημονικν προτσεων. Εναι σημαντικ το τι στερε απ πολλος ξιους ανθρπους, εκπαιδευτικος συγγραφες και εκδτες, τη χαρ της δημιουργας, τη δυναττητα να εκφρσουν διαφορετικς απψεις για τον τρπο παρουσασης των γνωστικν αντικειμνων, πργμα που θα δημιουργοσε ναν διλογο επιστημονικο και εκπαιδευτικο χαρακτρα. Αντθετα δημιουργε να κρατικστικο πνεμα στο πλασιο μιας γραφειοκρατας που θεωρε την παιδεα δικ της χρο, τον οποον πιστεει τι μπορε να διοικε κατ το δοκον, χωρς να λαμβνει υπψη της τις ανγκες και τα μηνματα της κοινωνας. Μσα σε να ττοιο περιβλλον εναι φυσικ να δημιουργονται σχσεις εξρτησης και διαπλοκς με αρνητικ αποτελσματα.
 
 
 Πς αντιμετωπζει ο υπλοιπος ανεπτυγμνος κσμος το σχολικ βιβλο;
 
   Στην υπλοιπη Ευρπη και στον υπλοιπο ανεπτυγμνο κσμο τα καθιερωμνα βιβλα στην εγκκλια εκπαδευση κατ καννα εκδδονται στο πλασιο ενς εγκεκριμνου αναλυτικο προγρμματος απ εξειδικευμνους εκδτες σε συνεργασα με ομδες συγγραφων. Το κθε σχολεο επιλγει απ τα πολλ διατιθμενα βιβλα αυτ που κρνει καλτερα για το διο και τα προμηθεεται με χρηματοδτηση του κρτους της τοπικς αυτοδιοκησης. Το σχολεο δανεζει αυτ τα βιβλα στους μαθητς, οι οποοι με τη σειρ τους εναι υποχρεωμνοι στο τλος του σχολικο τους να τα επιστρψουν σε κατσταση ττοια, στε να μπορον να χρησιμοποιηθον απ λλους μαθητς την επμενη σχολικ χρονι. Η αντικατσταση των βιβλων αυτν απ να βιβλα γνεται κατ καννα κθε τσσερα πντε τη, οπτε συνθως αλλζει και εκσυγχρονζεται το περιεχμενο των σπουδν.
 
 Η πρτασ μου για το σχολικ βιβλο στη χρα μας
 
   Κτι αντστοιχο προτενω να εφαρμοστε και στη χρα μας. Εναι αλθεια τι γινε μια πρτη δειλ αντστοιχη προσπθεια για το λεγμενο πολλαπλ βιβλο επ υπουργο Παιδεας Γερσιμου Αρσνη, αλλ και αυτ η στω και ελλιπς προσπθεια, που πραγματικ πγε να δσει κποια να ζω στο εκπαιδευτικ σστημα, δυστυχς «χωρς περσκεψιν, χωρς λπην, χωρς αιδ» ανατρπηκε στη συνχεια μσα απ τους κλπους του Υπουργεου Παιδεας.
    Η ποψη τι το σστημα αυτ εναι οικονομικ δυσβστακτο δεν ευσταθε. Τα βιβλα (εκτς απ τα ειδικ τετρδια ασκσεων στα οποα επνω γρφει ο μαθητς)
σμφωνα με το παρδειγμα των λλων χωρν θα επιστρφονται απ τους μαθητς μετ το τλος του σχολικο τους, στε να τα χρησιμοποισουν οι μαθητς της διας τξης την επμενη σχολικ χρονι. Την απφαση για επιστροφ βιβλων στο τλος της χρονις ανακονωσε δοκιμαστικ προ καιρο το Υπουργεο Παιδεας και αμσως ακοστηκαν οι συνθεις αντιρρσεις του εγχριου λακισμο περ δθεν καταργσεως της «δωρεν παιδεας». Αυτο που διατυπνουν ττοιες απψεις παραγνωρζουν το γεγονς τι οι μαθητς κατ καννα στο τλος της χρονις καταστρφουν τα σχολικ βιβλα, τα πετνε, καμι φορ τα κανε, περιφρονντας τσι τον κπο του λληνα φορολογουμνου και δεχνοντας ασβεια στο βιβλο.
 
   Αλλ στις ανεπτυγμνες χρες το καλ οργανωμνο σχολεο δεν αρκεται μνο σε να διδακτικ επιλεγμενο εγχειρδιο. Το κθε σχολεο εναι εφοδιασμνο με μια πλοσια βιβλιοθκη, ο μαθητς συχν ανατρχει σε αυτ για να δανειστε κποιο βιβλο. Παρλληλα υπρχουν εργαστρια, ηλεκτρονικο υπολογιστς. Ο μαθητς χει δυναττητα και ελευθερα επιλογς και μπορε να αναπτξει δικς του πρωτοβουλες. τσι π.χ. τα παιδι διαβζουν ολκληρα λογοτεχνικ ργα ετε με τη σσταση των εκπαιδευτικν ετε και με δικ τους επιλογ.
   Ας αναρωτηθομε ποια εναι η επαφ που χουν τα ελληνπουλα με την ελληνικ και την παγκσμια λογοτεχνα. Ας δομε ακμα και τα ελληνικ αναλυτικ προγρμματα και τα βιβλα. Τα βιβλα των λογοτεχνικν κειμνων δεν περιχουν τποτα παραπνω απ μικρ αποσπσματα μικρ κεμενα στα οποα συνθως αρκονται τα σχολεα. Και πρετε ακμα για παρδειγμα το αναλυτικ πργραμμα στην αρχαα ελληνικ γραμματεα στο γυμνσιο και στο λκειο. Θεωρ απαρδεκτο να τελεισει νας μαθητς την εκπαδευση και να μην χει γνωρσει τα μεγλα ργα του αρχαου δραματολογου, πως εναι ο Οιδπους τραννος, η Ορστεια, ο Προμηθες δεσμτης, η Μδεια, αλλ και τα μεγλα ργα της παγκσμιας λογοτεχνας (τα ργα του Σαξπηρ, του Ντοστογιφσκι, του Γκατε κτλ.).
 
Τα αποτελσματα του συγκεντρωτικο πνεματος
 
   Αν τρα αναρωτηθομε ποια η σκοπιμτητα του συγκεντρωτισμο, εγ θα τον εξηγοσα ως μια προσπθεια του εκπαιδευτικο συστματος να κρατσει την κοινωνα χειραγωγημνη και ενωμνη. μως αυτ που καταφρνει εναι το αντθετο. Σε μεγλο βαθμ η ελληνικ κοινωνα παρουσιζεται χωρς συνοχ.
 
   Ο κομματισμς, συνοδοιπορντας με ναν βναυσο λακισμ, οι καταλψεις στα σχολεα, η αδιαφορα των μαθητν ιδως των μεγλων τξεων, το χειρτερο, η απαξωση των εκπαιδευτικν εκ μρους της κοινωνας, η λλειψη συνεργασας, πολλς φορς, γονων και εκπαιδευτικν, η αδιαφορα της τοπικς κοινωνας σε πολλς περιπτσεις, λα αυτ εναι συνθη χαρακτηριστικ της εκπαδευσς μας σμερα.
 
 
Γενικς προτσεις για την αναβθμιση της παιδεας στη χρα μας
 
   Μπως μως ρθε ο καιρς, τρα που η χρα μας δοκιμζεται απ μια μεγλη κρση να δομε και σοβαρ το θμα της παιδεας; Αν ναι, πρπει να εγκαταλεψουμε την αδιαφορα.
   Το πρτο που πρπει να γνει εναι να καταλβουμε την αξα της παιδεας. Τα μεγλα προβλματα που χει να αντιμετωπσει ο σγχρονος νθρωπος και οι προκλσεις της εποχς ετε οφελονται στην λλειψη παιδεας ετε αντιμετωπζονται μνο με την παιδεα. Η παγκσμια οικονομικ κρση, τα οικολογικ προβλματα (υπερθρμανση του πλαντη, τα ατυχματα τπου Τσρνομπιλ, Φουκουσμα, Κλπου του Μεξικο και γενικτερα η μλυνση του περιβλλοντος κτλ.), η διεθνς τρομοκρατα, η νιση κατανομ του πλοτου, η μετανστευση, η σγκρουση θρησκειν και πολιτισμν, αλλ και τα προβλματα που αντιμετωπζει η δικ μας χρα εναι μερικ απ αυτ.
   Δετερον, να συνειδητοποισουμε τι η παιδεα εναι υπθεση λων μας. Αυτ σημανει τι δεν πρπει να περιμνουμε λα να γνουν απ το κρτος απ την υπλοιπη κοινωνα, η δικ μας ατομικ προσπθεια στον μικρκοσμο του καθενς εναι απαρατητη. 
   Το επμενο βμα: και ως πολιτεα και ως τομα πρπει να στρψουμε την προσοχ μας στους εκπαιδευτικος και στους γονες. Οι εκπαιδευτικο, παρτι καθημεριν μας δνουν δεγματα πραγματικς αυτοθυσας και δουλεις που χαρακτηρζεται απ μερκι, εντοτοις στην πλειοντητ τους συχν νιθουν αβοθητοι. Διακρνουμε συχν μια απογοτευση, που μπορε να οφελεται λλοτε στην αδιαφορα των μαθητν και των γονων για το εκπαιδευτικ ργο, λλοτε στην λλειψη ουσιαστικς βοθειας απ την ακαδημακ κοιντητα, που εναι κλεισμνη στα γραφεα της και περιορζεται σε θεωρητικ διδασκαλα, αλλ ακμα στο τι απουσιζει κυρως το κνητρο για πρωτοβουλα. 
 Η συνεχς μρφωση του δασκλου πρπει να εναι το διαρκς μλημ μας. Αν δσουμε στον εκπαιδευτικ την ευκαιρα να χει πρωτοβουλες, αν αναβαθμσουμε τη θση του στην κοινωνα, αν εφαρμσουμε σωστ κριτρια και επιλογς και αξιολγησης, αν του δσουμε ευκαιρες βελτωσς του, αν επιβραβεουμε τις επιτυχες του, θα χουμε θετικ αποτελσματα.
 Στο σημεο αυτ πρπει να παρατηρσω τι και στο θμα αυτ, πως και σε λλα θματα, πρπει να κοιτξουμε πς αντιμετωπζουν λλες χρες τα δια προβλματα. Στη Γαλλα π.χ. ο πρωτοδιοριζμενος εκπαιδευτικς τον πρτο καιρ εναι δκιμος και βρσκεται υπ την καθοδγηση παλαιτερων και μπειρων εκπαιδευτικν. Μια αντστοιχη προσπθεια μαθανω τι προγραμματζει το Υπουργεο Παιδεας για το νο σχολεο, κτι που πρπει να χαιρετσουμε ως να ακμα βμα προδου.
   Και επειδ πρπει να τονσουμε πλι τι η παιδεα εξαρτται περισστερο απ αυτ που γνεται ξω απ την τξη και λιγτερο απ αυτ που γνεται μσα στην τξη, πρπει λοι μας ως γονες, ως μεγλοι γενικτερα να καταλβουμε τις ευθνες που χουμε απναντι στα παιδι. Τα δικ μας ιδανικ, οι δικς μας συνθειες πριν απ λα θα διδξουν τα παιδι. Το παιδ στο σπτι του, στα παραδεγματα που παρνει απ λη την κοινωνα θα μθει να εκτιμ την αξα της γνσης, θα μθει να εκτιμ το σχολεο, θα αποκτσει σωστ αγωγ.Αν στο σπτι τα υποπροντα της τηλερασης εναι το καθημεριν θαμα της οικογνειας, αν ο γονας πετει το τσιγρο του στον δρμο, αν ο υπουργς καπνζει σε κλειστος χρους παραβανοντας τους νμους της πολιτεας, τι περιμνουμε να κνει παραπρα ο δσκαλος ο μαθητς;
 
  να λλο ζτημα που πρπει να μας απασχολε στη λειτουργα του σγχρονου σχολεου εναι η χρση της σγχρονης τεχνολογας στη διδασκαλα. Εναι αλθεια τι πολλς δυναττητες παρχει το διαδκτυο και γενικτερα η ψηφιακ τεχνολογα. Σμερα υπρχουν πολλο που πιστεουν στον επαναστατικ ρλο που θα παξει η τεχνολογα στο σχολεο, εν απ την λλη μερι υπρχουν και οι επιφυλακτικο απναντι σε αυτν. Νομζω τι το θμα χρειζεται σοβαρ αντιμετπιση. Αντ να παριστνουμε τους μελλοντολγους να παρνουμε απ την αρχ θσεις χωρς προηγουμνως να χουμε μια αντστοιχη εμπειρα, εναι καλτερο να πειραματιζμαστε με προσοχ, να μελετομε τα αποτελσματα με αντικειμενικτητα και να προχωρομε με σταθερ βματα. Πντα στον νου μας πρπει να χουμε τι το κντρο εναι ο νθρωπος, ο μαθητς πρτα, ο δσκαλος και λοι εμες στη συνχεια.
 
 
 Προσωπικ φαντζομαι να σχολεο στο οποο υπρχει συνεχς και δημιουργικ συνεργασα εκπαιδευτικν, γονων, μαθητν, τοπικς αυτοδιοκησης, λων των λοιπν παραγντων της κοινωνας. Το παιδ, που εναι το κντρο της προσπθεις μας, θα πρπει να μθει να αγαπ και να σβεται το περιβλλον του και απ την λλη να αποκτσει σταδιακ την ελευθερα που χαρακτηρζει μια αναπτυγμνη προσωπικτητα. Και εδ εναι το μεγλο κατρθωμα, να πετχει κανες την ισορροπα ανμεσα στον σεβασμ απ τη μια μερι και την ελευθερα και την κριτικ στση απναντι στη ζω απ την λλη.
 
   σο για το περιεχμενο της εκπαδευσης, αυτ πρπει να εναι ττοιο στε να οδηγε σε μια φυσιολογικ ανπτυξη του μαθητ. Καννα σχολεο δεν θα πετχει, αν δεν καταφρει να κερδσει την αγπη του μαθητ. Αν συνδσουμε τη γνση με τις ανγκες του παιδιο, με τη φυσικ του τση να δημιουργε και να μαθανει, ξεκινντας απ αυτ που εναι το μεσο περιβλλον του, τα μεσα ενδιαφροντ του, ο τπος του, η φση γρω του, τα πρσωπα που συναντ γρω του, η τοπικ κοινωνα με την ιστορα της και τη σγχρονη ζω, τα προβλματα, τα οικολογικ, οικονομικ και ποια λλα, ττε θα το οδηγσουμε εκολα να γνωρσει τον κσμο λο πρα απ το στεν του περιβλλον. Τα παιδι γενικ χουν ανγκη να καταλαβανουν τι μπορον να χρησιμοποισουν αυτ που μαθανουν για κποιο σκοπ και να αισθνονται τι δημιουργον κτι με τη γνση που τους προσφρεται. Μνο παιδι προικισμνα με μφυτη κλση αφοσινονται εκολα στην απκτηση αφηρημνων θεωρητικν γνσεων, πως η γνση των μαθηματικν.
   Σμερα το μεγλο πρβλημα εναι η αναντιστοιχα, πολλς φορς, του περιεχομνου των σπουδν και αυτο που ζει το παιδ με τα χιλιδες ερεθσματα, τις απολασεις, τη θεοποηση του χρματος, το θαμα, τα ηλεκτρονικ παιχνδια. Πς θα πεσετε π.χ. να παιδ να ενδιαφερθε να μθει αρχαα ελληνικ; Μνο η ανγκη των εξετσεων το αναγκζει σμερα να ασχοληθε με αυτ. Εδ εναι το μεγλο στοχημα για τον δσκαλο, για λους μας. Πς να κνουμε τη διαδικασα της γνσης αγαπητ και ενδιαφρουσα για τα παιδι.
   Στο πλασιο μιας ττοιας προσπθειας πριν απ χρνια προσπθησε το Π.Ι. να κνει πιο ζωνταν τη διδασκαλα δοκιμζοντας αυτ που λμε διαθεματικτητα διεπιστημονικτητα. Πρκειται για μια σημαντικ διαδικασα που εφαρμστηκε στην Αγγλα στο δημοτικ σχολεο με την ονομασα cross curricularlearning. Εναι κτι που χρειζεται πολλ προσπθεια και μεγλη εξειδκευση των εκπαιδευτικν για να επιτχει. Στοχεει στο να προσφρει τη γνση στους μαθητς με τρπο δημιουργικ μσα απ σχδια εργασας και ομαδικς εργασες-projects των μαθητν, κατ τη διρκεια των οποων το παιδ χρησιμοποιε φυσικ και αβαστα τις γνσεις που αποκτ απ λα τα μαθματα.       
 Δυστυχς και εδ εχαμε να δεγμα του γραφειοκρατικο συγκεντρωτισμο. Αυτ που σχεδιστηκε βιαστικ στα γραφεα του Π.Ι. ταν μια παρωδα. Θεωρθηκε διαθεματικτητα το να ψξει ο μαθητς να βρει στοιχεα για την κατασκευ των πτρινων γεφυριν στην Ελλδα, ταν διαβζει το δημοτικ τραγοδι του «γιοφυριο της ρτας», να βρει κεμενα λογοτεχνικ με φρσεις σχετικ με την αναπνο, ταν μελετ το αντστοιχο μθημα της βιολογας. Καταλαβανει κανες αν χουν αυτ κποια αξα.
   Μιλντας για το περιεχμενο της παιδεας, δεν πρπει ποτ να ξεχνμε τι με τον θεσμ αυτ ετοιμζουμε προσωπικτητες και ολοκληρωμνους πολτες. Γι’ αυτ προσωπικ πιστεω τι, πρα απ τα καθιερωμνα μαθματα, οι βασικς ννοιες της ψυχολογας, της κοινωνιολογας, της φιλοσοφας, ακμα και της οικονομικς επιστμης πρπει με φυσικ τρπο να περσουν στο πργραμμα απ τα πρτα χρνια μχρι τα τελευταα της εκπαδευσης, παρλληλα με μια αναμορφωμνη διδασκαλα της ιστορας. Και ακμα η επαφ με τις τχνες, τον αθλητισμ, αλλ και η απκτηση εντελς πρακτικν γνσεων απαρατητων στην καθημεριν ζω.
   Ειδικτερα, μιλντας για τις τχνες και τη λογοτεχνα, θλω να υποστηρξω την ποψ μου τι οι τχνες και η λογοτεχνα εναι κτι το οποο πρπει να βισει προσωπικ ο μαθητς. Διαβζοντας να ποημα του Σολωμο βλποντας μια τραγωδα στο θατρο κποιο ργο του Σαξπηρ ακογοντας μια συμφωνα να κοντσρτο του Μπετβεν ανακαλπτει μνος του –και αυτ χει σημασα– την τχνη και ως περιεχμενο και ως μορφ. Σημεινω τα παραπνω χοντας στο μυαλ μου αυτ που γνεται με τη διδασκαλα της λογοτεχνας, η οποα στη μση εκπαδευση χει μετατραπε κατ να μεγλο μρος σε διδασκαλα θεωρας της λογοτεχνας. Κτι ττοιο εναι καταστροφικ, πιστεω, στην προσπθεια να κνουμε το παιδ να αγαπσει τη λογοτεχνα. Βεβαως ως να σημεο θα παρμβει διακριτικ το σχολεο και ο δσκαλος στε το παιδ να αποκτσει να ερθισμα και μια γενικ γνση του ργου και του συγγραφα για να λσει μερικ πρακτικ θματα που καθιστον δυσνητο να κεμενο, αλλ πρπει να αποφγουμε τη συνεχ καττμηση των κειμνων σε στοιχεα και σε τεχνικς. Το παιδ δεν καλεται να γνει οτε θεωρητικς της λογοτεχνας οτε συγγραφας. Αν χει ττοια κλση κποιο παιδ, θα βρει τον δρμο του. Αλλ η μεγλη πλειοντητα θα εναι αναγνστες. Και αυτ εναι κτι πολ σπουδαο.
   Και απ την τση αυτ της σχολαστικς μελτης των μερν και των στοιχεων προρχεται και το γεγονς τι διδσκονται λγα ργα – και αυτ αποσπασματικ. Για την αρχαα ελληνικ γραμματεα π.χ. η προσωπικ μου ποψη εναι τι στον διο χρνο που διδσκεται στην γ γυμνασου μια τραγωδα θα μποροσαν να διδαχθον πλρως τρεις.
 
 
   Και για να μην εμαστε ουτοπικο και αιθεροβμονες, ας μην παραλεψουμε να πομε τι και η υποδομ του σχολεου εναι αναγκαα.
Συνθως παραπονιμαστε για την αδιαφορα του κρτους και της τοπικς αυτοδιοκησης για την κακ κατσταση των σχολεων μας. Και ββαια εμαστε μρτυρες κακοδιαχερισης σε λους τους τομες της δημσιας ζως. μως και ταν το κρτος εκσυγχρονιστε και νοικοκυρευτε, και πλι ττε δεν θα μπορε να επαρκε πλρως. Πντοτε θα υπρχουν περιθρια για βελτισεις. Αυτ σημανει τι και με την προσωπικ μας προσπθεια και με τα μσα που ο καθνας διαθτει πρπει να στηρζουμε το σχολεο των παιδιν.
 
   Ο καθνας μπορε να προσφρει, ετε με την παρουσα του την προσωπικ του δουλει, ετε ενισχοντας οικονομικ το σχολεο, ετε με τις γνσεις και τις συμβουλς του. Και οι μαθητς πρπει να μθουν να σβονται την περιουσα του σχολεου, να βοηθον στη λειτουργα του, στον ευπρεπισμ του, στην καθαριτητ του. Πρπει να ενθαρρνουμε μια ττοια συμπεριφορ.
 Καθς θα συναντιμαστε σε μια ττοια κοιν προσπθεια, ουσιαστικ θα επικοινωνομε ως νθρωποι, θα κνουμε ναν πραγματικ διλογο για την παιδεα, θα ενισχουμε τους δεσμος που μας εναι απαρατητοι για μια ειρηνικ συνπαρξη στον μικρ κσμο στον οποο ζομε. Η επικοινωνα εναι το απαρατητο στοιχεο στην ανθρπινη παρξη. Εξλλου τι λλο εκτς απ επικοινωνα εναι και η συζτηση που οργνωσε το ΕΚΕΒΙ για τα θματα της παιδεας και η δικ μου αυτ παρμβαση;
 Γι’ αυτ λοιπν θα θελα και να ακουστε η δικ μου ποψη αλλ και εγ να ακοσω μια απντηση σε σα ανπτυξα παραπνω αλλ και οποιαδποτε λλη σκψη πρταση.
 
 
(*) Η παραπνω ομιλα δεν διαβστηκε ολκληρη λγω του περιορισμνου χρνου που δθηκε στον ομιλητ.
 
EMAIL   EMAIL
Bookmark and Share
: flash 8 , wmp9 , acrobat powered by eShopKey