Τα συχνότερα ερωτήματα των παιδιών είναι εκείνα που ξεκινούν με το «Γιατί». «Γιατί ο ουρανός είναι μπλε;», «Γιατί η θάλασσα είναι αλμυρή;», «Γιατί πρέπει να πάω σχολείο;». Τα αμέσως επόμενα στη σειρά ερωτήματα ξεκινούν με το «Υπάρχει». «Υπάρχουν δράκοι;», «Υπάρχουν μονόκεροι;», «Υπάρχουν γίγαντες;». Ας υποθέσουμε λοιπόν πως ένα παιδί ρωτούσε: «Υπάρχουν χηνάρκουδα;». Το πιθανότερο είναι πως θα έπαιρνε την απάντηση: «Όχι, βέβαια». Κι όμως, το βιβλίο Μπελάς της αγαπημένης Τζούλια Ντόναλντσον μας υπενθυμίζει πως όταν υπάρχει αγάπη, τα πάντα είναι πιθανά. Ακόμη και να υπάρχουν χηνάρκουδα.
Είναι άνοιξη, ένα χηνάκι βγαίνει από το αυγό του και βλέπει μπροστά του έναν αρκούδο. Άρα αυτός είναι ο μπαμπάς του και άρα το ίδιο είναι… χηνάρκουδο!
Ο αρκούδος δυσκολεύεται να δεχτεί το χηνάκι ως παιδί του. Δε μοιάζουν καθόλου άλλωστε. «Δεν είναι εύκολο να είσαι μπαμπάς» λέει. Δεν είναι εύκολο να είσαι γονιός, γενικότερα. Και η διαδικασία της αποδοχής ακόμα και του ίδιου του παιδιού, ειδικά όταν δε μοιάζει με εσένα ή δεν ταιριάζει με όσα είχες σκεφτεί, είναι πολλές φορές μία επίπονη, χρονοβόρα διαδικασία (χάρη στην εικονογράφηση της Σάρα Ογκίλβι και αρκετά διασκεδαστική!).
Το χηνάρκουδο δεν πτοείται! Δίπλα στον αρκούδο, μεγαλώνει και ζει σαν αρκουδάκι: σκάβει στο χώμα, τρώει μέλι, κοιμάται σε σπηλιά. Κι όταν συναντά άλλες χήνες, ζει και σαν χηνάκι: πετά, κολυμπά, φεύγει μακριά για να ξεχειμωνιάσει. Το χηνάρκουδο ξέρει πολύ καλά πως δε χρειάζεται να ακυρώσει τη μία πλευρά του για να δικαιώσει την άλλη. Δε διχάζεται. Απλώς είναι! Στον κόσμο της παιδικής λογοτεχνίας, άλλωστε, όλα μπορούν να είναι περισσότερο από ένα πράγμα ταυτόχρονα. Όλα είναι δυνατά!
Όμως τι συμβαίνει έξω από τις σελίδες του βιβλίου; Υπάρχουν χηνάρκουδα και στην «πραγματική» ζωή; Αν το χηνάρκουδο ήταν το δικό μας παιδί, το δικό μας ανθρωπάκι που δε χωρά εύκολα σε κατηγορίες, θα χαμογελούσαμε με την ίδια τρυφερότητα; Ή θα βιαζόμασταν να πούμε πως «μπερδεύτηκε»; Ίσως να το θεωρούσαμε κι εμείς λίγο… μπελά.
Η ανάγκη να επιλέξουμε ανάμεσα σε αυστηρά «κουτάκια» είναι, μάλλον, δική μας – των ενηλίκων. Σχεδόν τρομοκρατημένοι μπροστά στη διερώτηση του αν κι εμείς οι ίδιοι υπάρχουμε κάπου, αν μια πλευρά μας «χωρά» δίπλα σε μια άλλη, αναζητούμε τη βεβαιότητα του «ή»: ή αυτό ή εκείνο. Ή έτσι ή αλλιώς. Η αληθινή ανάπτυξη, όμως, ανθίζει στο «και». Και αυτό και εκείνο και ό,τι γεννιέται ανάμεσά τους. Η ταυτότητα δεν είναι κάτι στατικό, ούτε κάτι αμετάβλητο. Είναι μια ζωντανή διαδικασία, ένας συνεχής διάλογος ανάμεσα σε όσα ζούμε, σε όσα αγαπάμε και σε όσα τολμάμε να δοκιμάσουμε.
Τελικά, υπάρχουν χηνάρκουδα; Αν υπάρχει αγάπη, αποδοχή και ελευθερία να είμαστε «και αυτό και εκείνο», τότε η απάντηση είναι ναι. Υπάρχουν! Και ίσως να είναι πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε.
Μπορείτε να δείτε ένα απόσπασμα του βιβλίου εδώ.
