Δημήτρης Νανόπουλος
Ο Δημήτρης Β. Νανόπουλος είναι θεωρητικός φυσικός, διεθνώς γνωστός για την πρωτοποριακή συμβολή του στη Σωματιδιακή Φυσική, την Κοσμολογία, τη Θεωρία Χορδών και τις Ενοποιημένες Θεωρίες Πεδίου.
Συγκαταλέγεται στους συνδημιουργούς του μοντέλου Μεγάλης Ενοποίησης «Flipped SU(5)» και το 1983 ανακάλυψε τη No-Scale Supergravity, επέκταση της θεωρίας της γενικής σχετικότητας, θέτοντας τις βάσεις για μια επιτυχή δυναμική περιγραφή του Σύμπαντος από την αρχή του μέχρι σήμερα.
Επιπλέον, συνέβαλε με τις επιστημονικές του εργασίες και τις θεωρητικές του προβλέψεις στην ανακάλυψη του μποζονίου Higgs το 2012 στο CERN. Με περισσότερες από 700 δημοσιευμένες επιστημονικές εργασίες και πάνω από 57.600 βιβλιογραφικές αναφορές, θεωρείται ένας από τους πλέον επιδραστικούς φυσικούς υψηλών ενεργειών παγκοσμίως (h-index=112).
Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1971. Το 1973 αναγορεύθηκε διδάκτορας Φυσικής Υψηλών Ενεργειών στο Πανεπιστήμιο του Sussex. Στη συνέχεια εργάστηκε σε κορυφαία ερευνητικά ιδρύματα, όπως το CERN στη Γενεύη, η Ecole Normale Superieure στο Παρίσι και το Πανεπιστήμιο Harvard. Από το 1989 υπηρέτησε ως καθηγητής στο Texas A&M University, όπου ανακηρύχθηκε Distinguished Professor και κατείχε την έδρα Mitchell/Heep στη Φυσική Υψηλών Ενεργειών.
Παράλληλα, υπήρξε επικεφαλής της Ομάδας Αστροσωματιδιακής Φυσικής του Houston Advanced Research Center. Το 1997 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της οποίας διετέλεσε πρόεδρος το 2015. Έχει επίσης διατελέσει πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας της Ελλάδας και εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας στο CERN και στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA).
Για το έργο του έχει τιμηθεί με πολυάριθμες διεθνείς διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Διεθνές Βραβείο Ωνάση (2006) και το Βραβείο Enrico Fermi (2009). Το 2019 έλαβε το Βραβείο του International Foundation for Greece για την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της Ελλάδας στον χώρο της επιστήμης, ενώ στο πλαίσιο της ίδιας διάκρισης, τα Ελληνικά Ταχυδρομεία τον συμπεριέλαβαν σε αναμνηστική σειρά γραμματοσήμων αφιερωμένη σε εξέχουσες προσωπικότητες του ελληνισμού. Το 2025 ίδρυσε το Nanopoulos Foundation στη Νέα Υόρκη και το Cosmos-Logos Research Center for Science and Culture στην Ελλάδα, προωθώντας τη διεπιστημονική έρευνα, την επιστημονική εκπαίδευση και τον διάλογο μεταξύ επιστήμης, πολιτισμού και κοινωνίας.
