«Είμαι σε σοκ.

Δεν ξέρω τι να πω. Νιώθω σαν να έχω μόλις παίξει ρουλέτα. Έτσι νιώθω.

Θέλω να ευχαριστήσω:

Τους κριτές, καθώς δεν θα ήταν εύκολο να επιλέξουν ανάμεσα σε τόσο εξαιρετικούς φιναλίστ. Το Βραβείο Aena για την Ισπανοαμερικανική Αφήγηση και όσους εργάστηκαν γι’ αυτό.

Τις τρεις υπέροχες γυναίκες που στηρίζουν εμένα και το έργο μου: τις επιμελήτριές μου Elena Ramírez (Seix Barral, Ισπανία) και Ana Laura Pérez (Random House, Αργεντινή), και τη φοβερή ατζέντισσά μου Johanna Castillo, καθώς και τις εκδοτικές ομάδες ανά τον κόσμο που φροντίζουν τα βιβλία μου.

Από την οικογένειά μου, που μου μετέδωσε την αγάπη για το διάβασμα όταν ήμουν παιδί, μέχρι τους απίθανους δασκάλους που είχα το προνόμιο να γνωρίσω στο, πλέον βαθιά πληγωμένο, δημόσιο και δωρεάν Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες.

Τους εξαιρετικούς συγγραφείς της γενιάς μου – διαβάζοντάς τους, κατανοώ τον εαυτό μου.

Πάνω απ’ όλα, όμως, βρίσκομαι εδώ με τους –και χάρη στους– αναγνώστες: τους απίστευτους ανθρώπους που μπορούν να πάρουν στα χέρια τους ένα βιβλίο, γραμμένο από κάποιον άλλον πριν από δύο χρόνια ή πριν από δύο αιώνες, να ανοίξουν το αδρανές αυτό αντικείμενο όταν είναι κλειστό, και να δώσουν ζωή στη μυθοπλασία.

Ομολογώ ότι το μέγεθος και η προβολή αυτού του βραβείου με φοβίζουν λίγο. Δεν θυμάμαι ποιος είπε ότι «το να κερδίζεις βραβείο είναι τόσο εξαιρετικό όσο ένα χτύπημα στην πλάτη που σου σπάει τρία πλευρά». Δεν μου φαινόταν και πολύ σωστό αυτό παλιότερα, αλλά νομίζω πως τώρα το καταλαβαίνω.

Αναρωτιέμαι επίσης αν η κριτική επιτροπή του Βραβείου Aena αντιλαμβάνεται τη δήλωση που συνιστά η απονομή ενός βραβείου τέτοιου βεληνεκούς σε μια συλλογή διηγημάτων όπως το Καλό μες στο κακό. Σκέφτομαι άλλα μεγάλα διεθνή βραβεία: απονέμονται σε μυθιστορήματα και μυθιστορήματα και σε περισσότερα μυθιστορήματα. Και μόνο πού και πού εμφανίζεται κάποιος συγγραφέας με ασύλληπτο ταλέντο, μια Alice Munro ή μια Jhumpa Lahiri ή μια Banu Mushtaq, συγγραφείς που σπάνε τα στεγανά, και καθίσταται έτσι δυνατό να προβληθεί μια συλλογή διηγημάτων. Σήμερα, το βραβείο αυτό κάνει το πρώτο του βήμα τιμώντας την «εξαίρεση». Συγκινούμαι στη σκέψη ότι λαμβάνω ένα βραβείο που αποτελεί και μια αναγνώριση της φόρμας του διηγήματος.

Σήμερα δεν είναι μια τυχαία στιγμή για να σταθείς σε μια σκηνή και να παραλάβεις ένα τέτοιο βραβείο. Είναι σαν ο κόσμος να καταρρέει, κι όμως εμείς να είμαστε εδώ, επιμένοντας να γιορτάζουμε τη λογοτεχνία και τη σημασία των ιστοριών που λέμε στον εαυτό μας.

Ελπίζω το μήνυμά μας σε αυτή τη γιορτή να είναι πιο συγκεκριμένο: δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που να μην διαμορφώνεται και να μην παρακινείται από τη δύναμη που έχουν οι ιστορίες. Η λογοτεχνία δεν αλλάζει τα πράγματα από τη μια μέρα στην άλλη. Δεν σώζει ζωές που κινδυνεύουν, δεν ταΐζει τους πεινασμένους, δεν προσφέρει οριστικές απαντήσεις. Είμαστε όλοι μας –όλη η ανθρωπότητα στη μεγάλη Γη– ένα τεράστιο πλοίο που πλέει στη θάλασσα. Η λογοτεχνία είναι το μικροσκοπικό πηδάλιο, το μηδέν μηδέν κάτι τοις εκατό αυτού του πλοίου. Αλλά είναι αυτό που μας επιτρέπει, μετά από μέρες και μέρες πλεύσης, να φτάσουμε στη μια ήπειρο ή στην άλλη. Ανοίγει δρόμους, καθορίζει το ριζικό μας.

Αυτό που γιορτάζουμε σήμερα σε έναν κόσμο που έχει διαλυθεί και έχει γίνει βίαιος από κάποιους λίγους είναι η αντίρροπη δύναμη: η σύνδεση με τον άλλον, η ενσυναίσθηση, η κοινή λογική. Και για να παραφράσω την Πολωνή ποιήτρια Wisława Szymborska, το μόνο χειρότερο από το να διαβάζει κανείς και να γράφει σε μια τέτοια εποχή θα ήταν να μην διαβάζει και να μην γράφει σε μια τέτοια εποχή.»