Μια θάλασσα ακοίμητη και ανεξιχνίαστη.
Ένα μικρό απομονωμένο νησί γεμάτο μύθους και ιστορίες.
Ο Ιωάσαφ, ένα όμορφο αγόρι που το ερωτεύεσαι.
Οι γυναίκες του Κάτω Γιαλού, πλάσματα απλησίαστα και παράξενα.
Μια φάλαινα, ένα υπερφυσικό ον, μια θεότητα.
Ένας εφοπλιστής και οι Κινέζοι επενδυτές που θέλουν να χτίσουν ένα λιμάνι.
Δύο φόνοι και μία εξαφάνιση που ζητάνε να εξιχνιαστούν.
Ένα τραύμα, μια αναπηρία που πρέπει να επουλωθεί.
Αυτό είναι το παράξενο σύμπαν της Λυσιάνας, ενός δεκαπεντάχρονου κοριτσιού που προσπαθεί να κατανοήσει τα μυστήρια γύρω της και μέσα της, να πιστέψει ξανά στη ζωή και στα θαύματα.
Λυσιάνα, «μόνο για τους θαρραλέους η αλήθεια, μόνο για τους πιστούς η μεταμόρφωση!»
«Μια θάλασσα ακοίμητη και ανεξιχνίαστη. Ένα μικρό απομονωμένο νησί γεμάτο μύθους και ιστορίες. Ο Ιωάσαφ, ένα όμορφο αγόρι που το ερωτεύεσαι. Οι γυναίκες του Κάτω Γιαλού, πλάσματα απλησίαστα και παράξενα. Μια φάλαινα, ένα υπερφυσικό ον, μια θεότητα. Ένας εφοπλιστής και οι Κινέζοι επενδυτές που θέλουν να χτίσουν ένα λιμάνι. Δύο φόνοι και μία εξαφάνιση που ζητάνε να εξιχνιαστούν. Ένα τραύμα, μια αναπηρία που πρέπει να επουλωθεί. Αυτό είναι το παράξενο σύμπαν της Λυσιάνας, ενός δεκαπεντάχρονου κοριτσιού που προσπαθεί να κατανοήσει τα μυστήρια γύρω της και μέσα της, να πιστέψει ξανά στη ζωή και στα θαύματα. Το μυθιστόρημα του Γιώργου Χατζόπουλου είναι μια αλληγορική ιστορία ενηλικίωσης, κάθαρσης και πολιτικής οικολογίας, γραμμένη με όρους μαγικού ρεαλισμού. […]
Βασικό στοιχείο της πλοκής και η αναπηρία της Λυσιάνας, που δεν αντιμετωπίζεται από τον συγγραφέα ούτε μελοδραματικά ούτε εξωραϊσμένα, αλλά ως ένα εργαλείο εσωστρέφειας και οξυμμένης παρατήρησης. Η αναπηρία λειτουργεί ως ένας βαθύς ψυχολογικός, πνευματικός και μεταφορικός συμβολισμός. Η επούλωση του ψυχικού της τραύματος, η αποδοχή της απώλειας και η συμφιλίωση με το παρελθόν θα τη μεταμορφώσουν από ένα κλειστό, πικρόχολο κορίτσι, γεμάτο άμυνες, σε μια ανεξάρτητη, δυναμική έφηβη που διεκδικεί τη θέση της στον κόσμο. Η «ίαση» της ηρωίδας θα συμπέσει με την «κάθαρση» και την ίαση ολόκληρης της τοπικής κοινωνίας από τη διαφθορά και τα σκοτεινά μυστικά.
Σε αυτές τις συνθήκες, ο Ιωάσαφ γίνεται ο ιδανικός συνοδοιπόρος. Δεν είναι απλώς το εφηβικό ειδύλλιο που ξυπνά τις αισθήσεις της. Η σχέση τους επαναπροσδιορίζει την έννοια της συμπερίληψης: δεν την περιγελά ούτε τη λυπάται, αλλά τη σέβεται και ρισκάρει μαζί της, προσφέροντάς της το ασφαλές έδαφος για να αποδεχτεί ξανά το σώμα της.
Στο βιβλίο επανέρχεται, σε κομβικά σημεία, η φράση: «Μόνο για τους θαρραλέους η αλήθεια, μόνο για τους πιστούς η μεταμόρφωση». Σε αυτήν ο Χατζόπουλος συμπυκνώνει όλα τα μηνύματα της ιστορίας του. […]
Το λογοτεχνικό σύμπαν του Χατζόπουλου (που συνομιλεί με στίχους του Σεφέρη, οι οποίοι ενσωματώνονται στο κείμενο) προσφέρει στο έργο μια σπάνια λογοτεχνική πυκνότητα. Η μουσικότητα των λέξεων του νομπελίστα ποιητή «συνομιλεί» με τη γλώσσα των θαλασσινών ανθρώπων της ιστορίας του Χατζόπουλου και κουβαλά τον ήχο της υπόκωφης μελωδίας-κραυγής της φάλαινας. Η υπαρξιακή ποίηση του Σεφέρη μετατρέπει το νησί από τόπο εκμετάλλευσης σε πεδίο υπαρξιακής αναζήτησης. Και οι στίχοι του αποδίδουν ιδανικά το μοτίβο της απώλειας και του νόστου (εσωτερικού και εξωτερικού) της Λυσιάνας.
Η εικονογράφηση, από την Ηρώ Τσαβαλά, ακολουθεί το ύφος του κειμένου, αποτυπώνοντας φιγούρες που ακροβατούν ανάμεσα στο πραγματικό και το υπερκόσμιο. Όλες σε γκριζόμαυρο χρώμα, αντανακλούν το ανεξιχνίαστο θαλασσινό σύμπαν του νησιού αλλά και τον ψυχισμό της πρωταγωνίστριας.
Με εξαιρετικό ρυθμό, λυρισμό και βαθιά κατανόηση της εφηβικής ψυχολογίας, η Λυσιάνα είναι ένα βιβλίο ατμοσφαιρικό και πολυεπίπεδο: «για το πώς η θάλασσα γίνεται μέσο αναζήτησης της ταυτότητας και τα νησιά τόποι, όπου τα θαύματα συνεχίζουν να συμβαίνουν… για τη σωτήρια και λυτρωτική ανάγκη του ανθρώπου να μυθοποιεί την πραγματικότητα… για το πόσο μεγάλη ανάγκη έχουμε να βρούμε μια αγάπη που θα μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε τον θάνατο και τη φθορά.»
Κατερίνα Ζαμαρία, διάστιχο
https://diastixo.gr/kritikes/efivika/27318-giorgos-chatzopoulos-lysiana
Γιώργος Χατζόπουλος
