Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926. Κόρη του Νικολάου και της Καλλιρρόης Γλύκατζη, παντρεύτηκε τον Jacques Ahrweiler και απέκτησαν μια κόρη. Σπούδασε Ιστορία-Αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνέχισε τις σπουδές της στην Ecole des Hautes Etudes στη Γαλλία, όπου αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Ιστορίας και Docteur es Lettres. Ερευνήτρια του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας και διευθύντρια ερευνών από το 1964, εξελέγη Καθηγήτρια της Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1967.
Διετέλεσε Διευθύντρια του Τμήματος Ιστορίας και Πρόεδρος της Επιτροπής Έρευνας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, Επισκέπτρια Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Harvard, Αντιπρόεδρος και Πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I (Επίτιμη Πρόεδρος από το 1981), Πρύτανης της Ακαδημίας και Καγκελάριος των Πανεπιστημίων των Παρισίων, Αντιπρόεδρος και εν συνεχεία Πρόεδρος του Ιδρύματος Georges Pompidou, Πρόεδρος του Αμερικανικού Μουσείου Τέχνης στη Γαλλία, Αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Danielle Mitterrand, Εμπειρογνώμων για κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες στην UNESCO, Πρόεδρος και εν συνεχεία Επίτιμη Πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Ευρώπης, Επίτιμη Πρόεδρος της Διεθνούς Ενώσεως Βυζαντινών Σπουδών, Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Ενώσεως Ιστορικών Επιστημών, Πρόεδρος και εν συνεχεία Επίτιμη Πρόεδρος της Παγκόσμιας Κίνησης Επιστημονικής Ευθύνης (MURS), Πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών και του Διεθνούς Ιδρύματος Ντιμίτρι Σοστακόβιτς. Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Βρετανικής Ακαδημίας, της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου, της Ακαδημίας Επιστημών του Βερολίνου και της Βουλγαρίας. Επίτιμη διδάκτωρ πλειάδας πανεπιστημίων.
Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2023 το βιβλίο Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, «Από μένα αυτά…» – Συνομιλίες με τον Μάκη Προβατά και την Έφη Βασιλοπούλου στο οποίο η σπουδαία και διακεκριμένη βυζαντινολόγος μιλά μεταξύ άλλων για τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια, για τους γονείς της, την Κατοχή και την Αντίσταση, για τη ζωή της στη Γαλλία, για τη μητρότητα και τον ρόλο της ως γιαγιάς. Συζητά για την «ελληνική συνέχεια», την αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο, για τη νεότερη ελληνική ιστορία που «πελοποννησιάζει» αλλά και για τις «ανιστόρητες ανοησίες» του Ταγίπ Ερντογάν, για την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Καταθέτει τις απόψεις της για το κατά πόσον βελτιώνει η εκπαίδευση τον άνθρωπο, για τους νέους την εποχή του διαδικτύου και τον σχολικό εκφοβισμό, το τι είναι όντως αυτονόητο στη ζωή, για την έννοια της μνήμης, της λήθης και της αλήθειας, για τον έρωτα και τον ευτυχισμένο γάμο, την προδοσία και την απώλεια, για το εφικτό ή όχι της αυτογνωσίας και τον γρίφο που λέγεται «ψυχή», για την ανθρωπιά ως μέγιστη αρετή και την τέχνη ως ζωντανό οργανισμό, για τους ποιητές που θαυμάζει. Η έκδοση συμπληρώνεται από παράρτημα με 14 δημοσιευμένα και αδημοσίευτα ποιήματά της.
