Συγκίνηση, χαρά και περηφάνια για τους τέσσερις αγαπημένους μας συγγραφείς που τιμήθηκαν στα Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία 2024 από τη Διεύθυνση Γραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2024 απονεμήθηκε εξ ημισείας στον Ηλία Λ. Παπαμόσχο, για το βιβλίο του Ανάληψη που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη, και στην Ιωάννα Μπουραζοπούλου για το βιβλίο της Ο δράκος της Πρέσπας ΙΙΙ – Η μνήμη του πάγου που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη. Το βραβείο στους δύο βραβευθέντες συγγραφείς απένειμε ο Υφυπουργός Πολιτισμού κ. Ιάσονας Φωτήλας.
Για τη βράβευσή του ο Ηλίας Λ. Παπαμόσχος δήλωσε: «Η βράβευση της Ανάληψης με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος είναι για μένα πολύ τιμητική, είναι όμως και εξόχως συγκινητική. Καθότι νεόκοπος στο μυθιστόρημα, τούτη η αναγνώριση μου δίνει κουράγιο και ώθηση για να συνεχίσω να υπηρετώ το απαιτητικό αυτό είδος. Φαίνεται ότι το ανθρώπινο δράμα και η ευλαβής και απροκατάληπτη διαχείρισή του είναι κάτι που μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση και στη συμπάθεια για την ανθρώπινη αδυναμία, για την ανθρώπινη ευπάθεια. Η Ανάληψη είναι ένα βιβλίο γραμμένο πάνω στα πανάρχαια χνάρια της ειρωνείας που την τροφοδοτούν η έπαρση και η τυφλότητα της ανθρώπινης φύσης, καταστάσεις που καμιά τεχνολογία δεν μπορεί να τις εκλογικεύσει, να τις τιθασεύσει. Θέλω να ευχαριστήσω τα μέλη της επιτροπής για τη βράβευσή μου και να συγχαρώ όλους τους τιμηθέντες. Τέλος, ευχαριστώ από καρδιάς τον εκδοτικό οίκο Πατάκη, καθώς για μένα είναι –πρωτίστως– οίκος πνευματικός».
Το Ειδικό Κρατικό Βραβείο 2024 για βιβλίο που προάγει σημαντικά τον διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα απονεμήθηκε στον Γιάννη Νικολούδη για το βιβλίο του Άδειος τόπος. Ο Γιάννης Νικολούδης, ο οποίος δεν κατάφερε να έρθει από τα Χανιά όπου ζει μόνιμα, έστειλε επιστολή, την οποία διάβασε η εκδότρια Άννα Πατάκη:
«Ευχαριστώ θερμά τα μέλη της κριτικής επιτροπής που εκτίμησαν το βιβλίο μου και υποστήριξαν τη βράβευσή του και όλους εσάς που είστε απόψε εδώ. Λυπάμαι πολύ που δεν μπορώ να είμαι μαζί σας και ελπίζω ότι στο μέλλον θα υπάρξει κάποια άλλη αφορμή που να μας κάνει να βρεθούμε (αυτό δεν αποτελεί υπαινιγμό για μελλοντική βράβευση, αν και δεν θα έλεγα όχι). Είμαι σχετικά νέος ηλικιακά και ανήκω στη γενιά εκείνη των πεζογράφων που ανδρώθηκαν στα χρόνια της κρίσης, κάτι που σημαίνει ότι μπήκα στη λογοτεχνία με μια αίσθηση κατεπείγοντος. Τα επόμενα χρόνια, η μια κρίση ακολουθούσε την άλλη, ώσπου φτάνουμε στο σήμερα, διανύοντας την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα και, κατά τη γνώμη μου, αν κάτι πλέον οι νέοι συγγραφείς έχουν να διεκδικήσουν δεν είναι τα θέματά τους (αυτά ίσως να έχουν εξαντληθεί από τους σπουδαίους συγγραφείς που προηγήθηκαν), αλλά η φωνή τους, ο τρόπος που λένε τις ιστορίες τους, το ηχόχρωμά τους. Σκέφτομαι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη, που πια εμπλέκεται σοβαρά στο λογοτεχνικό γίγνεσθαι, αποτελεί άλλη μια μορφή κρίσης και η φωνή μας πρέπει να παλέψει διπλά και τριπλά πλέον για να ακουστεί. Αν τα βιβλία μας μπορούν να έχουν τη δική τους ατόφια φωνή και ταυτόχρονα μπορούν να πουν μια ιστορία που συγκινεί και προβληματίζει, νομίζω ότι υπάρχει κάποια ελπίδα. Θεωρώ ότι ο Άδειος τόπος ως βιβλίο προσπάθησε να κάνει ακριβώς αυτό. Δε θα πω αν τα κατάφερε, θα πω όμως ότι ο συγγραφέας του έπεσε μαχόμενος. Και τίποτα δε θα είχε γίνει, αν αυτοί που πήραν το ρίσκο να εκδώσουν και να επιμεληθούν ένα τέτοιο βιβλίο (ξέρουν αυτοί) δεν πίστευαν την προσπάθεια αυτή με έναν τρόπο που εξακολουθεί να με συγκινεί. Να είστε όλοι καλά».
Το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου 2024 απονεμήθηκε στη Φωτεινή Φραγκούλη για το βιβλίο της με τίτλο Η ιστορία βλέπει (εικονογράφηση Εύη Τσακνιά).
Πριν από 7 χρόνια, σαν σήμερα, στις 28 Μαρτίου του 2018, έφυγε από κοντά μας η Φωτεινή Φραγκούλη. Η Φωτεινή Φραγκούλη εμπιστεύτηκε τη διαχείριση των πνευματικών της δικαιωμάτων σε δύο αγαπητά της πρόσωπα, στη Ζωή Πανταζή και στην Έφη Ράπτη, με την επιθυμία της τα έσοδα από τα δικαιώματα αυτά να αποδίδονται στο δημοτικό σχολείο του χωριού της, τον αγαπημένο της Μόλυβο της Λέσβου. Το βραβείο παρέλαβε εκ μέρους της εκλιπούσας, από τον κ. Δημήτριο Πολίτη, καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών και πρόεδρο της Επιτροπής Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου, η Ζωή Πανταζή.
Όπως είχαν δηλώσει με αφορμή το βραβείο η Ζωή Πανταζή και η Έφη Ράπτη: «Η Φωτεινή Φραγκούλη θεωρούσε αυτό το βιβλίο πολύ ώριμο έργο της. Ώριμο, γιατί ίσως μέσα του έχει το ωραίο των ωρών που δε χάνονται, όπως έγραψε σε ένα άλλο της βιβλίο, στην Ελιά στο πέλαγος, στο κείμενο “Οι χαμένες ώρες (άσκηση ορθογραφίας)”. Εδώ, μιλά για την τέχνη, την οποία, μαζί με την αγάπη, την είχε δρόμο φωτεινό στη ζωή της, καθώς και στη δημιουργική επαφή της με τα παιδιά στα σχολεία όπου υπηρέτησε ως δασκάλα, αλλά και με τα παιδιά με τα οποία συναντήθηκε ως συγγραφέας. “Με την τέχνη είναι καλύτερα” συνήθιζε να λέει. Η τέχνη, η οποία με τη ματιά της, όπως έγραψε ο καθηγητής και ποιητής Γιάννης Παπαδάτος, διαπερνώντας την ιστορία, γεφυρώνει διαφορετικούς κόσμους. Η ματιά και τα μάτια που ακολουθούν σε όλη του τη ζωή τον ήρωα του βιβλίου, τον Άχμετ, τον ζεσταίνουν και λειτουργούν ως παρηγοριά στη ζωή του. Και έγιναν τέχνη, η τέχνη του. Η Φωτεινή επιθυμούσε τα μάτια της τέχνης του Άχμετ να είναι τα μάτια αγαπημένων της προσώπων τα οποία η ίδια επέλεξε να είναι κοντά της, καθώς έφτανε το τέλος… Έγιναν, λοιπόν, αυτά τα μάτια ψηφιδωτά από τον Κώστα Κολαΐτη. Και τοποθετήθηκαν στον πάγκο του Άχμετ. Και πλαισίωσαν με αγάπη, μαζί με τις όμορφες ζωγραφιές της Εύης Τσακνιά, την ιστορία του Άχμετ, ελπίζοντας ότι θα σμίξουν με πολλά πολλά βλέμματα μικρών και μεγάλων…»
Το Κρατικό Βραβείο Εφηβικού – Νεανικού Λογοτεχνικού Βιβλίου 2024 απονεμήθηκε στον Σπύρο Γιαννακόπουλο για το βιβλίο του Κοσμοναύτης. Το βραβείο απένειμε η συγγραφέας και μέλος της Επιτροπής για τα Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου Ιωάννα Μπακιρτζή (φιλολογικό ψευδώνυμο Ιωάννα Μπαμπέτα).
Για τη βράβευσή του ο Σπύρος Γιαννακόπουλος δήλωσε: «Είμαι πάρα πολύ χαρούμενος που βραβεύτηκε ο Κοσμοναύτης. Είναι το πιο προσωπικό μου έργο, ένα βιβλίο για τη χαρά του να βρίσκεσαι εκεί όπου ανήκεις και του να κάνεις αυτό που αγαπάς, και χαίρομαι πολύ που εκτιμήθηκε».
