Η νουβέλα Σενιορίτα  της Έρσης Σωτηροπούλου (εκδόσεις Πατάκη, 2026) είναι μια ποιητική μετουσίωση της απώλειας, μια ελεγεία στον θάνατο, ο θυμός αυτού που δεν ελέγχεις. Η ασθένεια, το εφήμερο, αυτό που σε ξεγελάει όταν η ζωή δίπλα σου ακόμα πάλλεται, γίνεται φλύαρη, ενίοτε σε προειδοποιεί με φωνές που αναγνωρίζεις ή σου διαφεύγουν. Ένα οδοιπορικό σταύρωσης που αναμετριέται με τη διάψευση, την αδυναμία, το πένθος, τις αντιφάσεις της ζωής και την ανασύστασή της.

Η αφηγήτρια βρίσκεται στην πόλη του Μεξικού την ημέρα των νεκρών (Dia de los Muertos). Έχει, μόλις, χάσει τον σύντροφό της από καρκίνο. Αψηφώντας κινδύνους και φιλικές παραινέσεις για την ασφάλειά της, περνάει νύχτα, απέναντι, στην κακή πλευρά της κεντρικής λεωφόρου (El lado malo de la Avenida) και γίνεται ένα με το πλήθος. Η πόλη γιορτάζει το αντάμωμα των ζωντανών με τις ψυχές των νεκρών συγγενών τους σε μια σύντομη «επανένωση». Σε αυτό το οδοιπορικό, η Señorita θα μπερδευτεί με αλλόκοτους ανθρώπους που φοράνε ζαχαρωτές νεκροκεφαλές (calaveras), χαχανίζουν ή κλαίνε δίπλα σε αυτοσχέδιους «βωμούς» από λουλούδια, κατιφέδες, κορδελάκια, ζεστά κεριά που λιώνουν, φαγητά και ποτά, προσφορές στους νεκρούς (ofrendas), χάρτινες εκκλησίες και αναθήματα, αρνιά που βελάζουν λυπημένα, τύμπανα που βροντούν στο σκοτάδι, δυνατές μουσικές που παίζουν χαρούμενα σε ηχεία, γυναίκες πλημμυρισμένες από φως που κρατιούνται χέρι χέρι μέχρι που γίνονται αόρατες και κάνουν έρωτα χωρίς να τις βλέπει κανείς. Ο δημόσιος χώρος, σκηνή θεάτρου. Το σώμα από μόνο του, μια σκηνή. Η τελετουργία του πένθους σε πράξεις επιθυμίας και ανασύστασης.

[…] Κάτι συνέβαινε στο απέναντι πεζοδρόμιο. Είχαν πανηγύρι, γιορτή. El lado malo de la Avenida. Ήταν η κακή πλευρά της Avenida. Κόσμος έτρεχε απ’ όλες τις μεριές. Μόνο υπηρέτριες και χωρικοί κυκλοφορούσαν εδώ με τα πόδια. Παράγκες με φαναράκια είχαν στηθεί στην άκρη του δρόμου πλάι σε αυτοσχέδιες τέντες από κίτρινο μουσαμά και πάγκους φορτωμένους λουλούδια. Δυο κορίτσια πέρασαν μπροστά της πιασμένα σφιχτά χέρι χέρι με λοξό χαμόγελο και μάτια πλημμυρισμένα στο φως. Γύρισε να τις κοιτάξει. Γύρισαν κι αυτές. Ήταν κι οι δυο ξυπόλυτες[…][1] […] Έχουν γίνει αόρατες, σκέφτηκε καθώς απομακρυνόταν. Μπορούν να κάνουν έρωτα μέσα στον κόσμο και κανείς δεν θα τις βλέπει […][2]

Κι ενώ το ανθρωπομάνι της γιορτής μπαινοβγαίνει ανάμεσα στις πύλες της ζωής και του θανάτου, η Señorita, μισή στο φως, μισή στο σκοτάδι, θ’ ανέβει τη δική της οδό του μαρτυρίου, σκάβοντας, και επαναφέροντας τις τελευταίες στιγμές της απώλειας. Μήνες, μέρες, ώρες; «Το πρόβλημα είναι οι γιατροί, όχι ο καρκίνος»[3], φράση που είναι σφηνωμένη στις σκέψεις της και μεταμορφώνεται διαρκώς στην αφήγησή της άλλοτε σαν μαρτυρία κι άλλοτε σαν απώθηση. Οι ολόδροσοι γιατροί του νοσοκομείου[4] στους διαδρόμους, οι ουρές στο φαρμακείο του ΕΟΠΠΥ, η άχρωμη φωνή του ψυχολόγου, ο καρκίνος που προελαύνει πάνω στο άρμα του σαν τον Καρνάβαλο, οι γιατροί που τον λιβανίζουν, οι συγγενείς δίπλα στα κρεβάτια, τα χέρια των συγγενών που λύνονται, τα logo των ισχυρών που εκτοξεύονται προς τον Βορρά, τον Νότο, Ανατολή και Δύση, ο μη – τόπος, τα αληθοψέματα, οι περιφράσεις και τα χτυπηματάκια στην πλάτη, η «Ωδή της Χαράς». Κι εκείνος, βαθιά θιγμένος κι αυστηρός στο φέρετρο …αλλά κι έτσι, ακόμα κάτι διαφεύγει.

Να θυμηθώ να κοιταχτώ στα μάτια σ’ ένα καθρέφτη. «Έπρεπε να το έχεις προλάβει. Να το έχεις εμποδίσει». «Πώς; Ήμουν άοπλη».[5]

Κάτι της ξεφεύγει. Κάτι σημαντικό που ποτέ πριν δε θα μπορούσε να έχει αγνοήσει. Αλλά τι είναι αυτό; Το περίγραμμα μιας σκέψης που την ενθουσίασε αλλά την εγκατέλειψε αυτοστιγμεί; Μήπως η ίδια η σκέψη αυτοπροσώπως; Ποια σκέψη; Μια θολούρα που υπερίπταται ανάμεσα. Ανάμεσα σε τι; Έτσι που κάθεται μόνη της στο τραπέζι της taqueria, στην Πόλη του Μεξικού, περικυκλωμένη από μάσκες που της χαμογελούν με ραμμένα στόματα, σκηνές θεάτρου κυλιόμενες, ζητιάνους που γίνονται σαμάνοι –ο άλλος σαν αποπλάνηση–, η οικειότητα του έρωτα σ’ ένα τραγούδι, συνειρμοί που φέρνουν άλλους συνειρμούς, ένα μπαράζ από σκέψεις που αναβοσβήνουν σαν πυγολαμπίδες στολισμένες σε στεφάνι και κάτι που εκείνη ακόμα πασχίζει να θυμηθεί από την αρχή μέχρι το τέλος. «Κι αν η ΜΕΘ ήταν το Καθαρτήριο;»[6]

Η μνήμη, γένους θηλυκού, γένους αρσενικού, χωρίς γένος. Και πριν; Και λίγο πιο πριν; Κι ακόμα λίγο πιο πριν; «Όπως όταν ήταν μικρή κι έβαζε στοιχήματα με τον εαυτό της. Μπορώ να το κάνω, έχω τη δύναμη, ψιθύρισε, ενώ γλιστρούσε μέσα στο πλήθος». [7]

«Τίποτα. Δεν υπήρχε τίποτα. Είδε τον καρκίνο σαν έναν μεγάλο χιονάνθρωπο με απλανές βλέμμα και τους γιατρούς μικροσκοπικούς σαν μελισσούλες να ζουζουνίζουν γύρω του[…]. […]Όταν η κατάσταση; είπε μέσα της. Όταν η κατάσταση αρχίζει; Λέγε. Γιατί δεν τολμάς; Λέγε, φοβάσαι; Για μια στιγμή, οι γιατροί, οι θεραπείες, οι ουρές έξω στο φαρμακείο του ΕΟΠΠΥ όρμησαν σαν παλιρροϊκό κύμα και ξεβράστηκαν στο μυαλό της, αλλά το επόμενο λεπτό είχαν τραβηχτεί προς τα πίσω κι όλα ήταν ρημαγμένα, θολά[…][8].

Κι εσύ γιατί είσαι ακόμη εδώ[9]; ρώτησε τον εαυτό της. «Σενιορίτα». «Quiero volver, volver, Volver»[10]. Να, ποια θα μπορούσε να είναι η απάντηση. Αλλά δεν ήταν.

Το ουρλλιαχτό θα έπρεπε να γράφεται με δυο λ[11].

Σημειώσεις

[1] Σελ. 14-15 στο βιβλίο

[2] Σελ.23, ό.π.

[3] Πρώτη φράση στη σελίδα 9 του βιβλίου

[4] «Οι αιώνες πάνε κι έρχονται και οι γιατροί ολόδροσοι» Β. Ουγκώ σελ. 29 ό.π.

[5] Σελ. 51 ό.π.

[6] Σελ.48 ό.π.

[7] Σελ.15 ό.π.

[8] Σελ.13, ό.π.

[9] Σελ.17, ό.π.

[10] Σελ.38, ό.π.

[11] Σελ.57, ό.π.

Η Ελένη Γουρνέλου είναι απόφοιτος του Τμ. Ευρωπαϊκού Πολιτισμού & Κοινωνική Ανθρωπολόγος. Εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου κι έχει συνεργαστεί ως παραγωγός με ραδιοφωνικούς σταθμούς.