Μέσα στον Μάη, υπάρχει μια γιορτή αφιερωμένη στη μαμά. Μικρά χεράκια και παιδικά μυαλά επιστρατεύουν όλη τους την αγάπη για να φτιάξουν το δώρο για την «καλύτερη μαμά του κόσμου» (έτσι έγραφε η πρώτη κάρτα που πήρα ως μαμά). Λουλούδια, ζωγραφιές, κάρτες με μικρές, συνηθισμένες φράσεις που όμως παίρνουμε τοις μετρητοίς και δεν τις ξεχνάμε ποτέ.

Κάτι τέτοιο συμβαίνει και στο μικρό ποντικάκι που ψάχνει ακούραστα στο δάσος για να βρει Το πιο όμορφο δώρο στον κόσμο για τη μαμά του. Ίσως μία κουκουνάρα γεμάτη κουκουναρόσπορους; Ένα όμορφο λουλούδι; Ένα εντυπωσιακό φτερό; Ή μήπως το ίδιο το φεγγάρι; Μέσα από τη φαντασία, την αθωότητα και την ανιδιοτέλεια του παιδιού, το πιο πολύτιμο δώρο παίρνει την πιο απλή μορφή: μια χούφτα βρύα με νερό όπου καθρεφτίζεται το φεγγάρι. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί πιο όμορφο δώρο;

Με θερμή, λουλουδένια εικονογράφηση, σε ένα περιβάλλον οικείο και ασφαλές αναδεικνύεται η αυτονόητη αλήθεια της μαμάς ποντικίνας αλλά και κάθε μαμάς. Όταν το δώρο του, το φεγγάρι, χάνεται με το φως της μέρας και το ποντικάκι κλαίει απαρηγόρητο, ακούει τη μαμά του να λέει:

«Δε χρειάζεται να ψάχνεις το πιο όμορφο δώρο στον κόσμο, γιατί το έχω ήδη βρει… Το πιο όμορφο δώρο στον κόσμο είσαι εσύ!».

Ένα οικουμενικό παραμύθι για την ανιδιοτελή αγάπη. Ένα βιβλίο που γιορτάζει τη μητρότητα κάθε μέρα, γιατί το πιο όμορφο δώρο είναι πάντα εκεί. Και είναι ομορφότερο κι απ’ το φεγγάρι.

Με αφορμή αυτό το βιβλίο για το δώρο του παιδιού στη μαμά, μου ήρθαν στο μυαλό μερικά αγαπημένα βιβλία που ιχνηλατούν αυτή τη σχέση και θα τολμούσα να πω περικλείουν στις ιστορίες τους όλα τα δώρα που μπορεί μια μαμά να κάνει στο παιδί της.

Αποδοχή

Το πολυαγαπημένο βιβλίο της Debi Gliori  Θα σ΄αγαπώ ό,τι κι αν γίνει  έχει ταυτιστεί στη συνείδηση όλων των αναγνωστών με τη μητρική αποδοχή. Απέναντι στους φόβους και τις ενοχές του παιδιού για καθετί που μπορεί να την απογοητεύσει, η μητέρα απαντά σταθερά και αμετάκλητα «θα σ’αγαπώ ό,τι κι αν γίνει». Ένα από τα πιο τρυφερά και διαχρονικά βιβλία που πρόσφατα συμπλήρωσε 100.000 αντίτυπα και συνεχίζει ακάθεκτο. Και με τη συνέχειά του, βάζει τη σφραγίδα της άνευ όρων αγάπης, αφού Θα σ’ αγαπώ όπως κι αν είσαι, επιβεβαιώνει η μαμά αλεπού χωρίς να αφήνει κανέναν περιθώριο αμφιβολίας. Αυτές οι τρεις μαγικές λέξεις που χρειάζεται να ακούσει και να νιώσει κάθε παιδί, για να μπορέσει να σταθεί δυνατό στον κόσμο. Ένα δώρο καθοριστικό.

Αυτονομία

Στο ολοκαίνουριο βιβλίο Μαζί σαν ένα της Κατερίνας Σωτηροπούλου πρωταγωνιστεί μια ασυνήθιστη οικογένεια. Η μαμά Πέτρα, ο μπαμπάς Βράχος και το Βοτσαλάκι. Η τάξη όμως της πολύ αγαπημένης αυτής οικογένειας, η πληρότητα, το σχήμα της –όπου η καμπύλη της μίας πέτρας κουμπώνει στο άνοιγμα της άλλης– διασπάται κάθε φορά που ένας από τους τρεις φεύγει, για δουλειά, για δράση, για δραστηριότητα, και στη θέση του μένει ένα κενό. Οι πέτρες όμως με την αιώνια σοφία τους ξέρουν πολύ καλά πως δε χρειάζεται να κάνουν τα πάντα μαζί. Εξάλλου το μόνο εισιτήριο για να γυρίσει κανείς πίσω, στο σπίτι, είναι να πάει μακριά χωρίς βάρος και αγωνία. Και οι γονείς, παρά το κενό, στέκονται δυνατοί περιμένοντάς το βοτσαλάκι να γυρίσει όταν εκείνο θέλει, για να είναι πάλι μαζί. Ένα δώρο σοφό.

Ελευθερία

«Ήρθε στον κόσμο εν ριπή οφθαλμού. Μ’ ένα απαλό σκούντημα η μητέρα του το ανέβασε στην επιφάνεια για να πάρει την πρώτη του ανάσα». Έτσι ξεκινά το συγκλονιστικό Βαθιά του Stephen Hogtun, ένα βύθισμα σε ωκεανούς εικόνων, ένα βιβλίο αφιέρωμα στη μητρική αγάπη. Η μεγάλη και η μικρή φάλαινα ξεκινούν το κοινό τους ταξίδι. Η μεγάλη με απόλυτο σεβασμό καθοδηγεί τη μικρή, την προστατεύει, την προφυλάσσει, την ξεναγεί στα θαύματα του ωκεανού. Βουτάνε στα βαθιά για να ερμηνεύσει αυτά που τη φοβίζουν. Της μαθαίνει να επιβιώνει. Της διδάσκει τη γαλήνη. Της δείχνει τα όρια του κόσμου. Κι όταν είναι πια έτοιμη, τη σπρώχνει να τα ξεπεράσει! Και τότε χτυπά τα νερά όσο πιο δυνατά μπορεί, για να την ακούσει όλος ο ωκεανός. «Αυτό το παιδί το αγαπούν. Αυτό το παιδί είναι ξεχωριστό». Και το αφήνει ελεύθερο να ακολουθήσει τον δρόμο του. Μια διαδρομή με όλους τους σημαντικούς σταθμούς, την αρχή, την απλωμένη μέση και ένα τέλος που δεν είναι ποτέ τέλος, αφού «όπου κι αν πήγαινε το παιδί της, πάντοτε άκουγε το τραγούδι της κι έτσι δεν έχασε ποτέ τον δρόμο του. Γιατί μέσα στον απέραντο κόσμο και στον πλατύ ωκεανό δεν υπήρχε τίποτε τόσο βαθύ όσο η αγάπη της μητέρας». Με εικόνες και λέξεις επιλεγμένες με ευλάβεια το βιβλίο αυτό τα περιέχει όλα, κάθε δώρο ξεχωριστά. Το πρώτο και το τελευταίο δώρο.

Φροντίδα

Αν δεν έχετε ακούσει για τους Κυνηγούς καταιγίδων, μην ανησυχείτε… γιατί τους ξέρετε ήδη. Είναι οι σούπερ ήρωες που δε διστάζουν μπροστά σε κανένα καιρικό φαινόμενο και γεμάτοι ενέργεια και αφοσίωση εμφανίζονται πάντα την κατάλληλη στιγμή για να αντιμετωπίσουν ό,τι προκύψει: θύελλες, καταιγίδες, κατολισθήσεις, σεισμούς. Ή αλλιώς, όπως βλέπουμε στη χαρακτηριστική εικονογράφηση της Μυρτώς Δεληβοριά: το κλάμα, την πτώση, τον πόνο, τη σύγκρουση, τον θυμό, τον φόβο των παιδιών. Σε αυτό το εκρηκτικό βιβλίο του Δικαίου Χατζηπλή που αποδίδει με καταπληκτική ενάργεια και χιούμορ το δύσκολο έργο της καθημερινότητας, οι Κυνηγοί καταιγίδων είναι φυσικά οι γονείς. Πάντα παρόντες για να φροντίσουν, να καταπραΰνουν, να παρηγορήσουν. Δεν ελέγχουν ούτε διορθώνουν τη ζωή που κυλά – με τις σκανταλιές, τις δυσκολίες και τις αναπόφευκτες παραβιάσεις των κανόνων. Δεν είναι αλάνθαστοι. Δεν είναι παντοδύναμοι. Είναι παρόντες και σε ετοιμότητα, σούπερ ήρωες αφιερωμένοι στα παιδιά τους. Ένα δώρο εκ των ων ουκ άνευ.

Και κάτι ακόμα εξίσου σημαντικό

Θα μπορούσα να σταματήσω κάπου εδώ. Αλλά, λόγω της ημέρας, ξεφυλλίζω ένα βιβλίο που εξυμνεί το θαύμα της ζωής. Παραλληλίζοντας τη ζωή ενός παιδιού με εκείνη ενός δέντρου, οι δημιουργοί (Sylvaine Jaoui και εικονογράφηση Anne Grahay) του Είμαι ένα δέντρο  μάς ταξιδεύουν στη μαγική για κάθε μαμά και παιδί περίοδο από τη στιγμή της σύλληψης μέχρι τη στιγμή της πρώτης αγκαλιάς. Η σταδιακή μεταμόρφωση εκείνου που δε βλέπουμε προς τη μορφή εκείνου που βλέπουμε αποδίδεται με λιτή, φρέσκια εικονογράφηση και με ακόμα πιο λιτό κείμενο και μας θυμίζει το κομμάτι εκείνο της ζωής που ανακαλούμε με συγκίνηση, νοσταλγία, χαρά και ένα πλήθος συναισθήματα – διαφορετικά για την κάθε μαμά. Πολύτιμο και για τα μικρά παιδιά, ένας πανέμορφος τρόπος να τους μιλήσουμε για τη γέννηση, για το πώς ήρθαν στον κόσμο. Τρυφερό, ουσιαστικό, αληθινό. Το δώρο της ζωής.

Και κάπως έτσι συγκεντρώσαμε ένα σωρό δώρα – για τη μαμά και για το παιδί. Για τη σχέση αυτή την πανέμορφη, τη δύσκολη, την απαιτητική. Τη συναρπαστική.

Χρόνια πολλά σε κάθε μαμά, σε κάθε πλάσμα που φροντίζει, σέβεται, αποδέχεται και ελευθερώνει ό,τι αγαπά.