Η Κριτική Επιτροπή του Βραβείου Νέου Λογοτέχνη του περιοδικού Κλεψύδρα αποφάσισε να βραβεύσει το μυθιστόρημα Ρεπεράζ της Μαρίνας Αγαθαγγελίδου.
Το σκεπτικό της βράβευσης:
Το βιβλίο της Μαρίνας Αγαθαγγελίδου, Ρεπεράζ, είναι ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στο Βερολίνο τού 2015 εστιάζοντας στις ιστορίες και τις αλληλεπιδράσεις ανθρώπων διαφορετικής εθνικής προέλευσης οι οποίοι εμπλέκονται στην παραγωγή ενός ντοκιμαντέρ. Οι ήρωες και οι ηρωίδες του βιβλίου επηρεάζονται από τις πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές, ενώ παράλληλα διαπιστώνουν τα αδιέξοδά τους στην καθημερινότητα. Η ιστορικότητα και τα πολιτικά της επακόλουθα αρθρώνονται μέσα από τα προσωπικά διλήμματά τους και όχι μέσα από μια γραμμική ανάλυση του ιστορικού γίγνεσθαι. Αισθητικά, η Αγαθαγγελίδου επιτυγχάνει να δημιουργήσει ένα συνθετικό κολάζ στο οποίο το λογοτεχνικό ύφος συνομιλεί- και εκτυλίσσεται σε ευθυγράμμιση- με τον κινηματογράφο και τις τεχνικές του. Τα λογοτεχνικά στιγμιότυπα συγκροτούνται σταδιακά σε ένα αφηγηματικό σώμα μέσα από την εναλλαγή οπτικών, τη λιτότητα του λόγου και τον προσεκτικό έλεγχο του κειμένου, χωρίς η συγγραφέας να επιβάλλεται πάνω στις φωνές που επιλέγει να αναδείξει και δίχως διάθεση να προβεί σε κοινότοπες πολιτικές εξαγγελίες. Με αυτόν τον τρόπο ελέγχει με μαεστρία το θέμα, την πλοκή και τους χαρακτήρες της, δημιουργώντας μια σταδιακή επιτελεστική ροή η οποία περιλαμβάνει τη συμπλοκή του χώρου, της ιστορίας και μιας πολύτροπης προβληματικής για τη μετανάστευση, τη μοναξιά και τα όρια ανάμεσα στην ξενότητα και την ενσωμάτωση.
Το Ρεπεράζ γίνεται έτσι μια περιπλάνηση -προσωπική, ιστορική και πολιτική- όχι μόνο των προσώπων του βιβλίου αλλά και της συγγραφέως- στην ίδια τη λογοτεχνία και τις σύγχρονες δυστοπίες του παρόντος εκπληρώνοντας, όπως αναφέρει και η ίδια στην αρχή του βιβλίου, τον λογοτεχνικό και κυριολεκτικό ορισμό του: “Το ρεπεράζ είναι η αναζήτηση και η εύρεση κατάλληλων χώρων για τα γυρίσματα μιας ταινίας ή ο εντοπισμός κάποιου πράγματος σε έναν χώρο ύστερα από παρατήρηση”. Στην παρατήρηση αυτή- χώρου, χρόνου και ανθρώπων- εμπλέκεται και η συγγραφέας, διαπιστώνοντας τη ρευστότητα των πραγμάτων και επισημαίνοντας περίτεχνα πως τίποτα δεν βρίσκεται οριστικά. Συνεπώς, το βιβλίο διακρίνεται εν συνόλω (μεταξύ των υπολοίπων – εξαιρετικών ως επί το πλείστον – συνυποψηφίων του), για τον ελεγχόμενο ρεαλισμό του, τη σκηνική του οικονομία, την κινηματογραφική αίσθηση της εικόνας που υιοθετεί αλλά κυρίως για την ικανότητά του να συνδέει το ατομικό με το ιστορικό και το διαπολιτισμικό.
Η Κριτική Επιτροπή
Τζούλια Γκανάσου, συγγραφέας
Γιώργος Δομιανός ποιητής
Γεωργία Καλαφάτη, μουσικός, ποιήτρια
Κωστούλα Μάκη, ποιήτρια, κριτικός, κοινωνική ψυχολόγος
Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, ποιητής,πεζογράφος
Λίγα λόγια για το βιβλίο:
Βερολίνο, 2015. Ο Πάουλ θέλει να γυρίσει μια ταινία για έναν Σοβιετικό κοσμοναύτη, αλλά τελικά αλλάζει γνώμη. Η Δήμητρα ζει εδώ και κάποια χρόνια στο Βερολίνο, αλλά ακόμα να βρει τον εαυτό της. Ο Καρλ βολοδέρνει στους δρόμους. Η Λανίκα θα προτιμούσε να είναι η Δήμητρα. Η Άλκηστη είναι κλαψιάρα και μισεί τα πρότζεκτ. Ο Αντίλ βλέπει πολλά όνειρα…
Οι ζωές έξι προσώπων διαφορετικής καταγωγής διασταυρώνονται κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας και των γυρισμάτων ενός ντοκιμαντέρ με θέμα την ενσωμάτωση των Ανατολικογερμανών στη γερμανική κοινωνία μετά την πτώση του Τείχους. Στο φόντο των έξι εξομολογήσεων παρελαύνει η πολιτική επικαιρότητα: το κύμα των ακροδεξιών διαδηλώσεων στη Γερμανία, ο πόλεμος στη Συρία και η έξαρση του προσφυγικού, η οικονομική κρίση και το δημοψήφισμα στην Ελλάδα.
Άνθρωποι, αντιμέτωποι με τον εαυτό τους και τους άλλους, στο πολλαπλά φορτισμένο και παραδειγματικά πολυπολιτισμικό Βερολίνο.
Μια πολυφωνική, πολυπρισματική αφήγηση, που αποδίδει τα ανθρώπινα αδιέξοδα και την παγκόσμια κατακερματισμένη επικαιρότητα, όπως συναιρείται με το ιστορικό βάθος.
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα:
Η Μαρίνα Αγαθαγγελίδου γεννήθηκε το 1984 στην Αθήνα. Σπούδασε θεατρολογία στο ΕΚΠΑ και λογοτεχνική µετάφραση στο ΕΚΕΜΕΛ, και στη συνέχεια έκανε διδακτορικό στο Ινστιτούτο Θεατρολογίας του Freie Universitat Berlin. Ζει στο Βερολίνο από το 2010 και εργάζεται στον λογοτεχνικό οργανισµό Haus fur Poesie.
Μεταφράζει γερµανόφωνη λογοτεχνία και θεωρία, και είναι µέλος της συντακτικής οµάδας του περιοδικού λογοτεχνικής µετάφρασης «Το Παράσιτο». Πιο πρόσφατες µεταφράσεις της είναι οι εξής: «Μεταδραµατικό θέατρο» του Hans-Thies Lehmann (Εκδόσεις Πατάκη, 2025) και «Τρεις γυναίκες» του Robert Musil (Αντίποδες, 2024). Ποιήµατα, δοκίµια, πεζά και κριτικές της έχουν δηµοσιευθεί σε διάφορα έντυπα και διαδικτυακά περιοδικά. Βιβλιοκριτικές της έχουν δηµοσιευθεί και στο «Ανοιχτό Βιβλίο» της Εφηµερίδας των Συντακτών. Το «Ρεπεράζ» είναι το πρώτο της βιβλίο.
